بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
آشنایی با انجمن::
اخبار انجمن::
کمیته علمی::
نقد و بررسی سیاست ها ::
کارگروه اقتصاد دانش::
اخبار علمی::
کتابخانه مجازی::
عضویت ::
آلبوم تصاویر::
پیوندها::
ارتباط با ما ::
تسهیلات پایگاه::
پست الکترونیک::
پیام ویژه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
آخرین مطالب بخش
:: دومین همایش ملی آموزش عالی «سرآمدی آموزش» در دانشگاه تهران برگزار شد
:: نظام نامه پیوست فناوری و توسعه توانمندی های داخلی در قراردادهای بین المللی و طرح های ملی ابلاغ شد
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
..
کتابحانه مجازی

AWT IMAGE

..
الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

AWT IMAGE

..
ساخت اقتصاد دانش در ایران

AWT IMAGE

..

AWT IMAGE

  AWT IMAGE

 
:: تجاری سازی نتایج پژوهش دانشگاهها و موسسات پژوهشی ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۱/۱۰/۱۲ | 

  تجاری سازی نتایج پژوهش دانشگاهها و موسسات پژوهشی

  AWT IMAGEجمعیت توسعه علمی ایران عصر روز چهارشنبه مورخ 24 آبان ماه سال نود و یک، میزبان صاحبنظران و علاقمندان بحث «تجاری سازی نتایج پژوهش دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی» بود. در این جلسه دکتر امیر ناصر اخوان، استاد دانشگاه صنعتی امیر کبیر و عضو پیوسته جمعیت توسعه علمی ایران به سخنرانی پرداخت.

  گزارش این نشست را در ادامه می‌خوانید.

  سخنران این نشست در آغاز ضمن معرفی خود گفت: من لیسانس و فوق لیسانس مهندسی مکانیک و دکترای مدیریت تکنولوژی گرایش انتقال تکنولوژی از انگلستان هستم. قبل از این که وارد بحث اصلی شوم لازم است یادآوری شوم که دانشگاه امیرکبیر در سال 86 یک برنامه راهبردی را اعلام کرده که بر این اساس هر سه استاد در عرض دوسال باید یک ایده پژوهشی را تجاری می‌کردند. اگر این برنامه عملی می‌شد، با توجه به این که دانشگاه امیرکبیر چهارصد نفر هیات علمی دارد، باید 266 ایده علمی در این پنج سال تجاری می‌شد. به عبارتی در هر دوره دوساله باید 133 ایده پژوهشی تجاری می‌گردید. من یک سال رئیس مرکز تجاری سازی دانشگاه بودم و مشکلاتی که در این راه وجود داشت را تحت عنوان "موانع پژوهشی" جمع آوری کردم که خیلی هم این بحث کاربردی و عملی است و در کتابها نمی‌توانید اینها را پیدا کنید.

  وی خاطرنشان کرد: تولید ملی از پژوهش ملی و ایده‌های خودمان سرچشمه می‌گیرد. این بحث ضرورت تجاری‌سازی را شکل می‌دهد. پس باید این را بپذیریم که یکی از عوامل پیشرفت کشورها در تجاری سازی، پژوهش‌های دانشگاهی آنها بوده است.

  سوال مهمی که در این جا می‌توان مطرح کرد این‌است که: اساتید و دانشجویان دکترا تا چه اندازه با این موارد آشنا هستند؟ فرایند مدیریت پروژه، فرایند تجاری سازی، فرایند انتقال تکنولوژی، فرایند بازاریابی، امکان سنجی فنی- اقتصادی پروژه‌ها.

  ما معمولا به صورت سنتی یک پروژه را می‌گیریم همراه با چهار نفر دانشجو به صورت "اوستا کاری"، یک تیم تشکیل می‌دهیم ولی آیا فازهای یک تا هشت تجاری سازی را دنبال می‌کنیم؟ پروژه را تعریف می‌کنیم؟ RFP آنرا بنویسیم، بودجه آنرا دقیق مشخص می‌کنیم و در نهایت به بحث تجاری سازی می‌رسیم؟

  فرآیند تجاری سازی: از "ایده" آغاز می‌شود. تعریف تجاری این است: "از ایده تا محصول". تجزیه و تحلیل بازار فرآیند بعد از ایده است. بعد تایید و تصدیق آن تحقیق و بعد ثبت اختراع و بعد نوشتن طرح تجاری آن که در این مرحله آشنایی با امکان سنجی پروژه ها مهم است. بعد نمونه سازی و برنامه بازار و در نهایت تولید و تحویل مشتری.

  در این یک سالی که بنده مسئول بودم، صد و شصت دانشگاه بین المللی را بررسی کردم و طرح این دانشگاه‌ها را مطالعه کردم و یک طرح برای دانشگاه امیرکبیر طراحی کردم.

  در ابتدای فرایند تجاری سازی، ما نیاز به بازار داریم که منجر به شکل گیری ایده می‌شود. سپس تهیه مقدماتی طرح تحقیقاتی و اجرای تحقیقات و نمونه‌سازی و در آخر تدوین دانش فنی. تا این جا ما به محصول نرسیده‌ایم بلکه فقط دانش تولید کرده‌ایم. اگر بخواهیم دانش را تبدیل به محصول کنیم باید فاز دوم را اجرا کنیم و از مفهوم تکنولوژی استفاده کنیم. تکنولوژی یعنی کاربردی سازی علم.

  تولیدات ما در ایران بیشتر به صورت " know-how " است، "ناها" دانش چگونگی کار با دستگاه است. مثلا ایران خودرو فقط "ناها" است و خودرویی نمی‌تواند طراحی کند زیرا " know-why " ندارد. "ناوا" دانش چرایی است.

  پس بحث ما شامل دو بخش است. یک بخش ایده است که می‌توان ایده را فروخت که اصطلاحا فروش ایده نامیده می‌شود. ما در ایران چون فروش دانش فنی نداریم، فرایند قیمت گذاری ایده هم نداریم.

  یکی دیگر از مشکلات ما در ایران راه رسیدن به ایده‌ها برای رسیدن به تولید انبوه است. تعریف نوآوری عبارت است از اختراع تا نوآوری. ما نوآوری انجام می‌دهیم، تولید می‌کنیم و بعد بازار اشباع می‌شود و بعد جایگرین می‌شود. که این جا دو بخش داریم. یک بخش می‌شود "سطح انباشت دانش- تجربه" که در بایگانی قرار می‌گیرد و بخش دیگر را "محصول" می‌نامیم که البته در ایران این کم است. علت این که پایان نامه‌های دکترا کاربردی نیست همین نکته است.

  دانشجو یک نمونه از پایان را به استاد و کتابخانه دانشگاه می‌دهد و یکی هم به خانه می‌برد. باید پایان نامه‌ها را بفروشیم. باید در نمایشگاه‌ها به جای دستگاه‌ها و لوازم، پایان نامه‌ها را روی میزها بگذاریم و صاحبان صنایع آنها را ببینند و بخرند. بین صد و سی مدلی که من آنها را بررسی کرده‌ام مدل کالفرنیا مدل نسبتا خوبی است و می‌توانیم آنرا برای ایران عملی کنیم.

  ما بحث انتقال تکنولوژی را مطرح کردیم و حالا می‌خواهیم بررسی کنیم درون این مجموعه چه چیزهایی وجود دارد، چه چیزهایی را می‌خواهیم انتقال دهیم. یک بخش آن تامین منابع مالی است. مثلا ما که در ازای کارهای تحقیقاتی در دانشگاه‌ها، بیست درصد باید به دانشگاه پرداخت کنیم، پیشنهاد این است که دانشگاه پنج درصد این مبلغ را بگذارد برای راه اندازی صندوق و تجاری سازی راه بیندازد و اسم آنرا هم صندوق تجاری سازی بگذارد تا هر استادی که خواست از این صندوق وام بگیرد و کار را انجام دهد و وقتی محصول‌اش را فروخت، پول را برگرداند.

  بحث دیگر بحث "بازار" است که بلاخره تکنولوژی که می‌خواهیم انتقال دهیم را باید به بازار بدهیم و بخش دیگر این است که مدیریت این تکنولوژی را چه کسی انجام می‌دهد؟ ما سازماندهی و تشکیلات احتیاج داریم برای این تکنولوژی و بعد نقشه و پاورپوینت هست که دستورات طراحی، ساخت، مونتاژ، تست، تعمیرات و ... را شامل می‌شود.

  استادی که طرح را می‌دهد باید برای همه مراحل آن دستورالعمل ارائه کند. و بعد تکنسین‌ها و مهندسین لازم هستند و در آخر انتقال دانش فنی طراحی، ساخت، تولید و تعمیرات فناوری هم باید در این مجموعه دیده شود.

  مشکل تجاری سازی نتایج پژوهش‌های دانشگاهها هم شکلی و هم محتوایی است.

  مشکل شکلی ما این است که ما میگوییم R&D می‌خواهیم داشته باشیم. یک تحقیق انجام می‌دهیم و بعد می‌خواهیم آنرا توسعه دهیم. در حالیکه این ناقص است. حلقه گمشده این بخش B یعنی کسب و کار و C یعنی تجاری سازی است. معاونت‌های دانشگاه‌ها باید تبدیل شوند به معاونت‌های تحقیق و توسعه و تجاری سازی کسب و کار. و بعد از تحقیقات، نتیجه به بازار عرضه شود. مشکل کار ما این است که فقط تحقیق می‌کنیم و بعد آنرا بایگانی می‌کنیم. در واقع دانش تولید می‌کنیم اما به بازار نمی‌فروشیم.

  •  تعریف تحقیق R : فرایند خلق دانش در راستای درک از رفتار و موضوع در دست بررسی.
  • تعریف توسعه D : فرایند سازماندهی دانش راه حلهای قابل استفاده
  •  تعریف تجاری سازی C : فرایند به دست آمده از نتایج تحقیق و بردن آن به بازار
  •  تعریف کسب و کار B : فرایند فروش پایدار سودآور

  ما باید این چهار عامل را در کنار هم داشته باشیم. پیشنهاد ما این است که معاونت پژوهش و فناوری تبدیل شود به معاونت‌های توسعه و نوآوری. اهداف اصلی معاونت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها، تهیه و تدوین برنامه‌های دقیق پژوهشی، کشف حقایق، گسترش مرزهای دانش، شناخت موضوعات طبیعی، اجتماعی، فرهنگی و حل مسائل آنها، کمک فکری به امور اجرایی در فراهم آوردن امکانات پژوهشی است.

  در این موارد اصلا تجاری سازی و فروش محصولات دیده نمی‌شود. ایراد کار از برنامه توسعه کشور است. در برنامه اول توسعه بهره برداری از دانش دیده نمی‌شود. فقط خلق دانش و انتشار دانش ذکر شده است. در برنامه دوم و سوم هم روند همین طور است.

  ما فقط باید در مرزهای دانش حرکت کنیم و نباید دانش را بفروشیم. پس اگر بخواهیم بریم به سمت نوآوری باید این سیکل را تغییر دهیم. " پول صرف تحقیق می گردد تا دانش تولید شود در حالی که توسعه و نوآوری از دانش تولید شده، پول می آفریند".

  در ایران فقط علوم پزشکی، تجاری کار می‌کنند. پزشک مطب دارد و بیماران به او مراجعه می‌کنند. اما مهندسین در دانشگاه دفتر دارند اما چرا کسی به آنها مراجعه نمی‌کند؟ این ماجرا را به صورت کلینیک صنعت مطرح کردند که البته بحث دیگری است.

  کارکنان مراکز توسعه و نوآوری علاوه بر دسترسی به مقالات، کتب، گزارش‌های علمی باید اطلاعات کاملی از صنعت، بازار جهان و بازخورد صحیح آن داشته باشند.

  رصد کردن کامل تکنولوژی و بازار، تحلیل اطلاعات از وظایف مستمر این مراکز است. پژوهش هم باید بر اساس نیاز انجام شود نه بر اساس توان. از طرفی نیاز صنعت به نوآوری در گرو قرار گرفتن صنعت در یک محیط رقابتی است. اگر رقابت نباشد که نمی‌توانیم پژوهش انجام دهیم. ما درها را بسته‌ایم و می‌گوییم تولید ملی. اما خودروی ملی تعریف دارد و باید یک کارمند بتواند پس از شش ماه صرفه جویی در حقوق و مزایا یک خودرو بخرد. این خودرو یک خودرو ملی است و اصلا بحث این نیست که این خودرو باید به دست خود آن کشور و ملیت ساخته شود. مثلا کانادا اصلا صنعت خودرو سازی ندارد و فقط وارد کننده خودرو است. اگر صنعت یک کشور رقابتی نباشد و نتواند بازار پژوهش را برای دانشگاه‌ها ایجاد کند، در ان صورت برای آینده و حیات خود چه برنامه‌ایی دارد؟

  در علم و تکنولوژی ما سه حوزه داریم: پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌ها، صنعت، بنگاه‌های اقتصادی.

  دانشگاه‌ها پژوهش را انجام می‌دهند. صنعت آنها را تولید می‌کند و بنگاه‌های اقتصادی در نهایت آنها را وارد بازار میکند و باز خوردها را می‌دهند و تجاری سازی را در بخش بنگاه‌های اقتصادی می‌توان دید.

  در حقیقت پژوهش علمی باید بر اساس نیاز باشد تا صنعت هم بتواند پژوهش را حمایت کند. البته یک نوع پژوهش طاقچه ای هم وجود دارد که همان پژوهشی است که درون قفسه کتابخانه ها می‌رود.

  سوال اساسی این است که چگونه می‌توان به اهداف اقتصادی تکنولوژی رسید و با استفاده از تکنولوژی ثروت و رفاه تولید کرد؟

  پاسخ آن تبدیل دانش به درآمد و پول است. گلوگاه ایران در حلقه‌های توسعه و تزریق تکنولوژی به خط تولید و حلقه‌های تبدیل دانش به ثروت است. در سازمان‌های پژوهشی بدون تجاری سازی یک محصول، پژوهش معنایی ندارد. تشخیص نیاز بازار مصرف، اجرای مطالعه و پژوهش برای توسعه تکنولوژی و در نهایت تجاری سازی آن از مراحل اجتناب ناپذیر ایجاد یک تکنولوژی است. بنابر تعریف، تجاری سازی، یکی از روش‌هایی است که می‌توان علم را به وسیله آن به اقتصاد گره زد.

  تجاری سازی یعنی تبدیل یافته‌های جدید و ایده‌های پژوهشی به محصولات، خدمات و فناوری قابل ارائه به بازار. مفهوم تجاری سازی فرایندی است که در آن ایده‌های اولیه به سمت یک کاربرد تجاری هدایت می‌شوند و لیکن از میان صدها ایده اولیه تعداد محدودی به کاربرد نهایی منجر می‌شوند.

  یکی از مواردی که در فرایند تجاری سازی با آن سرو کار داریم این است که نیاز به مالکیت فکری و حقوقی، قیمت گذاری دانش، تولید محصول جدید، بازاریابی، مدیریت تکنولوژی، تولید، مدیریت مالی و اقتصادی، انتقال تکنولوژی و مدیریت پروژه داریم. اینها پیش زمینه های تجاری سازی هستند. روش های تجاری سازی هم انواع مختلفی دارد: مثل سهام دار شدن، ایجاد شرکت های دانش بنیان و ....

  این نشست در ساعت هیجده به پایان رسید.

  ............................................................................................................................................................................................................

  * برای مشاهده عکسهای نشست اینجا را کلیک کنید.

  * * از آنجا که در طول جلسه پرسش‌ها و نکات بسیار روشنگری از سوی حاضران در جلسه که همگی از اساتید پیشکسوت، پژوهشگران فرهیخته و دانشجویان علاقه‌مند به حوزه‌های مطالعاتی سیاستگذاری علم و فناوری بودند، مطرح و توسط سخنران نشست، و یا سایر حاضرین مورد بحث واقع شده، علاقه‌مندان می‌توانند فایل صوتی نشست را از دفتر جمعیت توسعه علمی ایران دریافت و مورد تامل بیشتر قرار دهند .

 

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 3383 بار   |   دفعات چاپ: 848 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 151 بار   |   0 نظر
جمعیت توسعه علمی ایران Iranian Association for Scientific Development
Persian site map - English site map - Created in 0.051 seconds with 1073 queries by yektaweb 3600