بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
آشنایی با انجمن::
اخبار انجمن::
کمیته علمی::
نقد و بررسی سیاست ها ::
اخبار علمی::
کتابخانه مجازی::
عضویت ::
آلبوم تصاویر::
پیوندها::
تسهیلات پایگاه::
ارتباط با ما ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آخرین مطالب بخش
:: ثبت سفارش انلاین سهام عدالت در کارگزاری‌ها
:: کشف یک گونه جدید گیاهی توسط گیاه‌شناسان دانشگاه فردوسی مشهد
:: کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟ قسمت چهارم وآخرین قسمت
:: کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟ قسمت سوم
:: عید سعید فطر بر تمام مسلمان جهان مبارک
:: جمعیت توسعه علمی ایران با همکاری موسسه پژوهش و برنامه ریزی و دانشگاه تهران برگزار میکند
:: کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟ قسمت دوم
:: کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟
:: رئیس مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت وزارت علوم منصوب شد
:: پوشیدن دستکش ویروس کرونا را پخش می‌کند
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
..

AWT IMAGE

  AWT IMAGE

 
:: کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟ ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۹/۳/۳ | 
کرونا یک ریسک است یا یک عدم قطعیت؟

احمدرضا روشن.عضو هیئت‌علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی


روزنامه شرق مورخ ۳۱/۲/۱۳۹۹

فرض کنید بعد از شرکت در امتحان کنکور، می‌خواهید رشته تحصیلی دانشگاهی‌تان را انتخاب کنید. در موقعیتی دیگر، فرض کنید می‌خواهید یک نفر را به‌عنوان همسر انتخاب کنید. این دو انتخاب که از مهم‌ترین انتخاب‌های زندگی شغلی و زندگی خانوادگی ماست، در ظاهر تنها ویژگی‌ای که دارند این است که از تصمیمات و انتخاب‌های اصلی زندگی ما هستند اما در واقع، یک تفاوت عمده باهم دارند: اولی ریسک است و دومی عدم قطعیت. در سطور آتی خواهیم گفت که چرا انتخاب رشته دانشگاهی یک ریسک و انتخاب همسر یک عدم قطعیت است؛ اما ابتدا به این سؤال پاسخ دهیم که تفاوت ریسک و عدم قطعیت چیست؟

زندگی ما سراسر ریسک (Risk) است و عدم قطعیت (Uncertainty). اینکه صاحب فرزند دختر یا پسر شویم یک رویداد با احتمال حدود ۵۰-۵۰ درصد است اما برخورد صاعقه با ما در یک روز عادی بهاری در منطقه‌‌ای که سابقه صاعقه نداشته، از بد حادثه، یک عدم قطعیت است. ما در زندگی خصوصی، زندگی اجتماعی و زندگی شغلی خود فراوان با موقعیت‌های ریسک و رویدادهای عدم قطعیت مواجه می‌شویم و نداشتن شناخت از آنها و تفکیک قائل‌نشدن  بین این دو، ما را از تصمیم‌گیری‌های بخردانه و صحیح دور می‌کند.  بیشتر مردم و متخصصان، مفاهیم ریسک و عدم قطعیت را یکی می‌دانند و بین آنها تفاوتی قائل نیستند. هر‌چند ریسک و عدم قطعیت، دو اصطلاح مرتبط با‌هم هستند اما مترادف یا قابل جایگزین‌کردن نیستند. این در حالی است که اولین تلاش‌های علمی مهم برای تفکیک مفهومی بین ریسک و عدم قطعیت از سوی فرانک نایت، اقتصاددان آمریکایی در کتاب «ریسک، عدم قطعیت و سود» در سال ۱۹۲۱ میلادی یعنی حدود صد سال پیش
انجام شد.
 در ریسک می‌توان نتیجه رویداد یا اقدام را با یک احتمال عددی بین صفر و یک، مشخص کرد. مثلا احتمال رسیدن به چراغ قرمز یا چراغ سبز در یک چهارراه، ۵۰ درصد است. یا انداختن یک تاس در بازی ماروپله، یک ریسک با نتایج معلوم و احتمال یک‌ششم برای هر عدد است. اما در عدم قطعیت نمی‌توانیم ضریب احتمال برای یک پیشامد در نظر بگیریم برای مثال کسی نمی‌داند پاندمی و ویروس همه‌گیر بعد از کرونا با چه احتمالی، چه موقع، در کجا و با چه ویژگی‌هایی ظاهر می‌شود. هر چقدر بتوانیم برای یک رویداد بخصوص، احتمال وقوع در نظر بگیریم، بیشتر می‌توانیم از تأثیرات منفی آن خود را در امان نگه داریم. ضمن اینکه با افزایش دانش درباره یک واقعه نوظهور، از درجه عدم قطعیت آن کاسته شده و  به ریسک تبدیل می‌شود. مثلا سارس دیگر یک عدم قطعیت نیست. سفر به ماه یک موقعیت همراه با ریسک محسوب می‌شود اما سفر انسان به مریخ یک وضعیت عدم قطعیت است؛ چون فاقد اطلاعات و تجربه قبلی در مورد سفر به مریخ هستیم. زمان و چگونگی مرگ افراد، میزان فروش یک اختراع جدید در بازار، آثار جانبی و بلند‌مدت استفاده از یک داروی جدید، استخراج معادن کره ماه، مثال‌هایی از عدم قطعیت و در مقابل، افزایش احتمال خطر تصادف در اثر سرعت زیاد، خطر و ریسک مستقیم سیگار‌کشیدن و سلامتی، افزایش احتمال مرگ افراد به موازات افزایش طول عمر، افزایش احتمال کسب نرخ سود بیشتر در سرمایه‌گذاری‌هایی که ریسک بیشتری دارند، مثال‌هایی از موقعیت‌های همراه با ریسک است که بر اساس سابقه و تجارب قبلی می‌توان یک احتمال عددی برای آنها در نظر گرفت. پس با این اوصاف، انتخاب رشته دانشگاهی یک ریسک است؛ چون اطلاعات و دانش قبلی درباره مثلا بازار کار، بی‌کاری و درآمد یک «رشته – محل» وجود دارد اما انتخاب همسر و ازدواج با یک فرد، یک عدم قطعیت است؛ چون تجربه قبلی زندگی با او را نداریم!
فرض کنید دو تیم استقلال و پرسپولیس بخواهند باهم مسابقه دهند، در این حالت، یک تحلیلگر فوتبال با شناختی که از مربی،  بازیکنان، نتایج و نحوه بازی‌های قبلی دو تیم دارد، می‌تواند یک عدد احتمالی را برآورد کرده و بگوید نتیجه بازی آینده آنها چه خواهد شد(تحلیل ریسک). اما موقعیتی را در نظر بگیرید که به فرض، چند روز قبل از انجام بازی اعلام می‌شود که به هر دلیل، مسئولان، مربیان و بازیکنان هر دو تیم همگی تغییر کرده‌اند و جزئیات این تغییرات هم اعلام نشده است. در این صورت، هیچ تحلیلگری نمی‌تواند درباره نتیجه احتمالی بازی بعدی این دو تیم، اظهارنظر قابل‌اعتمادی داشته باشد. در اینجا  شما هیچ اطلاعات موثقی ندارید و نمی‌توانید نتیجه این رویداد را پیش‌بینی کنید (تحلیل ناقطعیت).



ادامه دارد


لینک قسمت اول

http://sharghdaily.com/fa/main/print/۲۶۴۶۸۱
  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


CAPTCHA
::
دفعات مشاهده: 28 بار   |   دفعات چاپ: 7 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر

جمعیت توسعه علمی ایران Iranian Association for Scientific Development
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 47 queries by YEKTAWEB 4110