بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
آشنایی با انجمن::
اخبار انجمن::
کمیته علمی::
نقد و بررسی سیاست ها ::
کارگروه اقتصاد دانش::
اخبار علمی::
کتابخانه مجازی::
عضویت ::
آلبوم تصاویر::
پیوندها::
ارتباط با ما ::
تسهیلات پایگاه::
پست الکترونیک::
پیام ویژه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
آخرین مطالب بخش
:: دومین همایش ملی آموزش عالی «سرآمدی آموزش» در دانشگاه تهران برگزار شد
:: نظام نامه پیوست فناوری و توسعه توانمندی های داخلی در قراردادهای بین المللی و طرح های ملی ابلاغ شد
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
..
کتابحانه مجازی

AWT IMAGE

..
الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

AWT IMAGE

..
ساخت اقتصاد دانش در ایران

AWT IMAGE

..

AWT IMAGE

  AWT IMAGE

 
:: گزارش نشست «چارچوبی برای نظام ملی نوآوری» ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۴/۹/۷ | 

جلسه هم اندیشی «چارچوبی برای نظام ملی نوآوری»

جمعیت توسعه علمی ایران روز سه شنبه دوازدهم آبان ماه نود و چهار میزبان صاحب نظران و علاقه مندان بحث «چارچوبی برای نظام ملی نوآوری» بود. در این جلسه آقای دکتر امیر محترمی، دکتری سیاست گذاری علم و فناوری از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر بحث خود را این گونه آغاز کرد؛

قبل صحبت در خصوص نوآوری، به مفهوم خلاقیت می پردازیم. خلاقیت که ریشه در مصدر "خلق" دارد، در ساحت قدسی به دو معنای، خلق از عدم و تبدیل در موجودات است. انسان حتی اگر منطقا نتواند وارد حالت اول آفرینش (یعنی خلق از عدم) شود اما حالت دوم خلق در ید انسان خواهد بود. .جلوه های آفرینش (خلاقیت) انسانی سه مورد است:

  • کشف ((discovery: که بیشتر در حوزه ی دانش نظری می گنجد و عبارتست از آشکارسازی و شناسایی قوانین و روابط پدیده ها
  • اختراع (invention) : بیشتر جنبه ی فنی دارد و به معنای چیزی نو در انداختن با استفاده از قوانین و روابط کشف شده است.
  • نوآوری (innovation): دانشی کاربردی است و ترکیبی از کشف و اختراع است. نوآوری فرآیندی عینی و معطوف به بازار است. در این فرآیند ممکن است کشف یا اختراع صورت بگیرد اما ادامه ی آن و تولید محصولی که ارزش افزوده ایجاد کند معطوف به بازار است.

در ادامه به بررسی رویکردهای نوآوری می پردازیم. چهار دیدگاه در خصوص نوآوری وجود دارد:

  • دیدگاه فردی: روانشناسان در ساحت فردی بیشتر به ویژگیهای یک فرد نوآور می پردازند، نوآوری ذیل خلاقیت بحث می شود و به خلاقیت به عنوان یک امر فردی و ذهنی نگریسته می شود.
  • دیدگاه اجتماعی: در این رویکرد جامعه شناسان و دانشمندان علوم رفتاری به بررسی شرایط و زمینه مناسب برای نوآوری، علل و عوامل محرک یا مانع نوآوری می پردازند. در این رویکرد خلاقیت تنها یکی از مراحل نوآوری است.
  • دیدگاه اقتصادی: در دید اقتصادی، نوآوری فناورانه مطرح می شود. شومپیتر که یکی از پیشگامان این بحث است، عامل نوآوری فناورانه را در تابع رشد اقتصادی وارد می کند. تا پیش از این عوامل تولید شامل زمین، کار و سرمایه بود و انتظار می رفت هر کشوری که این سه عامل را داشته باشد رشد اقتصادی بیشتری داشته باشد، اما مطالعات و واقعیات به خصوص بر روی کشور ژاپن نشان داد که این حالت وجود ندارد، ممکن است در این سه عامل نقص وجود داشته باشد اما رشد اقتصادی آن کشور بالا باشد پس یک عامل حاشیه ای وجود دارد، به همین دلیل بحث نوآوری فناورانه مظرح شد. اقتصاد تکاملی و اقتصاد نهادگرایی نیز بر همین پایه بنیان شد.
  • دیدگاه سیستمی: دیدگاه دیگری بر پایه ی دیدگاه اقتصادی مطرح شد که نوآوری را یک فرآیند و نه یک اتفاق (event) می داند که مستلزم همکاری اجزای متعددی است، یعنی نمی توان صرف داشتن نخبه، انتظار نوآوری داشت بلکه نخبه ها جزئی از فرآیند نوآوری هستند. نوع چینش و تنظیمات این اعضا بر کارایی نظام نوآوری در سطح کلان اعم از منطقه ای، صنعتی و ملی تاثیرگذار است.

ایده ی نظام ملی نوآوری ) (National Innovation System  از کجا نشات گرفت؟

اغلب نویسندگان آن را به صاحب نظرانی چون فریمن (1987)، لاندوال (1992) و نلسون (1993) نسبت می دهند. ظهور این ایده با برچسب NIS  به اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90 م. برمیگردد اما نگاه دقیق تر روی این موضوع نشان می دهد که شاید این بحث آن قدرها هم متاخر نیست و  پایه در رویکردهای سیستمی در دهه های قبل تر دارد.

دانشمندان در دهه 60 م. به دنبال تئوری و نظریه ای بودند که بتواند کل هستی را تبیین کند. مبحث پویایی سیستم که میان اندیشمندان علوم اجتماعی و تحلیل گران سیستم مطرح شد از استقبال خوبی به خصوص در علوم مدیریت برخوردار شد.

محققین فرانسوی در دهه 70 م. این مفهوم را در حوزه سیاست علم به کار گرفتند و نگاهی سیستماتیک به علم پیدا کردند، یعنی علم را به مثابه یک سیستم در نظر گرفتند که اجزای آن باهم در تعامل هستند. این موضوع باعث پیدایش بحث های اقتصاد سنجی، علم سنجی و سیاست گذاری علم و فناوری شد.

 OECD یکی از نخستین کاربران سیستماتیک این رویکرد بود.

جدول زیر انواع زمینه ها و راهکارهایی است که نگاه سیستمی به بحث نوآوری فناورانه را نشان نمی دهد. در آن دهه ها هنوز برچسب NIS بر روی این نگاه سیستمی زده نشده و این مفهوم خوب پرورانده نشده بود.

AWT IMAGE

و اما ریشه های تئوری نظام نوآوری کجاست؟ برای دهه های متمادی اقتصاددانان به دنبال دیدن نهادها و تاثیرات آن در توسعه اقتصادی و کشف علت تفاوت بین عملکرد اقتصادی کشورهای مختلف بودند. میان عملکرد اقتصادی و تکنولوژیک کشورهای اروپایی، آمریکا و ژاپن ناهمخوانی دیده می شد. اگر عامل مهم دانش فنی بود آمریکا و اروپا از پیشگامان این عرصه بودند و اگر عامل اصلی سرمایه و منابع طبیعی بود که ژاپن بهره ای از این حیث نداشت. پس چگونه می شود که ژاپن در یک بازه ی کوتاه یک توسعه اقتصادی سریع داشته باشد در حالی که رقبای اروپایی از صدر به زیر کشیده می شوند.

NIS  با تاکید بر تعامل نهادها دلایل جدیدی را برای تبیین این شکاف فراهم آورد. وقتی در دهه 80 م مباحث NIS مطرح شد، نویسندگان این مباحث دو دسته شدند؛

  • کسانی که روی نهادها و نحوه ی سازماندهی و ارتباط آن ها با هم توسط کشورها در قالب نظام نوآوری تاکید دارند.
  • کسانی که دیدگاه مفهومی داشته و بر دانش و فرآیندهای یادگیری تکیه داشتند. همین دسته مفهوم اقتصاد دانش بنیان را معرفی نمودند.

این دو مفهوم بالا (نظام ملی نوآوری و اقتصاد دانش بنیان) در اصل دو چهارچوب برای برنامه ها و تعاملات OECD بود که برای ارائه ی تبیین بهتر با هم رقابت می کردند. دبیرخانه OECD برنامه خود را در زمینه نظام های ملی نوآوری به لاندوال سپرد. در واقع OECD همواره به دنبال یک چارچوب مفهومی برای جلب توجه سیاست گذاران بود.

در اوال دهه 90 چارچوب NIS این نقش را بر عهده گرفت. در واقع سازمان برای تبیین بهتر تفاوت کشورها در قابلیت های نوآوری و چگونگی تاثیر جهانی شدن و روندهای علم و فناوری و نوآوری بر سیستم های ملی این چارچوب را مناسب تشخیص داد. در اثنای متوجه شدند که این برنامه آن طور که انتظار می رفت بر سیاست ها موثر نبود. یکی از مهم ترین انتقادات، عملیاتی نبودن این مفهوم بود، به طوری که یک مفهوم کلی را بیان می کند و برای سیاست گذار آن تجویز خاص را روشن نمی کند.

ما می گوییم نوآوری زاده ی عوامل مختلفی است، پس چطور برنامه ریزی کنیم واز کجا شروع کنیم؟

تعاریف متعددی بر روی بحث NIS ارائه شد، نکته کلیدی همه ی این تعاریف دو شاخصه ی مهم است؛ اجزا و روابط

تعاریف بعضی از صاحب نظران این حوزه بسیار وسیع بود به گونه ای که نظام نوآوری شامل همه چیز می شد. همه چیز اعم از اقتصاد، سیاست، مذهب و حتی اقدامات جزئی روی قابلیت نوآوری یک سیستم تاثیر گذار است. به دلیل همین گستردگی تعیین نقطه ی آغاز و پایان برای سیاست گذاری دشوار می شد.

 AWT IMAGE

اگر بخواهیم نگاهی نهادی به نظام ملی نوآوری داشته باشیم، هسته ی این سیستم؛ سازمان های قانون گذار، سازمان های دولتی، موسسات تحقیق و توسعه (R & D institutes)، دانشگاه و پژوهشگاه ها و سایر سازمان هایی است که در این فرآند نقش دارند. تعاملات این بخش ها شکل دهنده ی این نظام است.

این مجموعه در یک سیستم ملی عمل می کند که خود تاثیر پذیر از سیستم های اقتصادی، فرهنگی و... است، از طرف دیگر محیط بین الملل در برگیرنده ی همه این مجموعه هاست. سیستم بین الملل بر روی شکل و شاکله نظام نوآوری تاثیر گذار است.

AWT IMAGE

یکی از نقاط ضعف جدی کشور ما، بسته بودن سیستم است. برای مثال چنانچه بهترین مدیر خارجی را هم وارد صنعت خودرو سازی کنیم، بازهم تاثیری نخواهد داشت زیرا در یک محیط بسته آنتروپی به قدری بالا می رود که آن سیستم یا از هم می پاشد و یا عملکرد آن به شدت افت می کند، بنابراین نمی توان از این سیستم انتظار نوآوری داشت. به عنوان مثال دیگر کشور کمونیستی چین را در نظر بگیرید، ببینید این کشور از کجا به کجا رسید و ناچار شد ایدئولوژی های کمونیستی خود را به وسیله ی سیاست گذاری ها و ایجاد مناطق آزاد در زمینه ی اقتصاد تعدیل کند و عملا یک اقتصاد شبه لیبرال ساخت، به طوری که صنعت خودرو سازی ده ساله ی آن قابل رقابت با خودروسازانی با سابقه ی 40 ساله است.

با توجه به کلی بودن این تعارف، NIS نیاز به یک تعریف دقیق تر داشت، لذا از دیدگاه approach از نظام نوآوری وارد شد. NIS function  را مشخص کرد و بعد عناصر مرتبط به این کارکردها را شناسایی و نوع ارتباط آن ها را به دست آورد. مهم ترین کارکردهای نظام ملی نوآوری عبارتند از؛

  • نهاد های هدایت و سیاست گذاری و پشتیبانی: در سطح ملی، یک سطح تاثیر گذار وجود دارد که جریان نوآوری را با پاداش دادن و قانون گذاری هدایت می کند.
  • نهادهای تامین منابع انسانی: این منابع، انسان های نوآور را تربیت می کند. نوآوری علاوه بر خلق کننده نیاز به مصرف کننده دارد، پس نیازمند رشد در دو بعد آن است.برای مثال چنانچه صنایع High Tech تنها تولید شود اما مصرف کننده نداشته باشد به کندی انتشار خواهد یافت. چرا فناوری اطلاعات به این سرعت در کشور جریان پیدا می کند؟ چون نسل جدیدی از جوانان هستند که به راحتی از ابزارهای دیجیتال استفاده می کنند و مصرف کننده ی آن هستند. بنابراین تامین منابع انسانی هم در زمینه ی تولیدکنندگان و هم مصرف کنندگان نوآوری مطرح می شود. نوآوری در عرصه معاصر پیچیده است و نیازمند همکاری شبکه ای از آدم هاست. در گذشته  مخترعی مثل ادیسون لامپ را اختراع می کرد، تجهیزات لازم را می ساخت، تولید و فروش را هم بر عهده داشت اما امروزه چنین کاری مقدور نیست. به دلیل اینکه به لبه های دانش در علوم رسیده ایم و تکنولوژی های تحول آفرین هنوز نیامده است، اختراعات کوچک تعادلی و تعادملی است و رقابت ها لب مرزی و تنگاتنگ است. برای مثال موتورهای احتراق درون سوز هنوز جایگزینی پیدا نکرده است. یا مثال دیگر چنان چه فردی تکنولوژی کاهش مصرف نیم لیتری سوخت در صد کیلومتر باشد باید نهادی باشد که پشتوانه ی این فرد باشد و او را به تولید کنندگان ربط دهد، تولید کننده هم باید سیستمی داشته باشد که از حق مخترع محافظت کند و...
  • تامین منابع مالی
  • تحقیق و توسعه: R & D (Research & Development) به عنوان قلب محرک نوآوری است.
  • تجاری سازی و کارآفرینی: یعد از ایجاد نوآوری، حالا این نوآوری چطور باید تولید شود؟ مثال از نوآوری هایی که از نظر فنی برترند اما در بازار شکست خورده اند زیاد است. برای مثال تکنولوژی مربوط به فیلم های ویدیویی که دو نوع VHS  و بتاماکس بود، بتاماکس از نظر فنی بهتر و باکیفیت تر و ارزان تر بود اما VHS تکنولوژی غالب شد. پس موفقیت یک نوآوری به توانمندی فنی نیست بلکه نیازمند فعالیت های دیگری نیز هست. مثلا دانشمندی یک الگوریتمی ساخته است که پردازشی را با 20% بهبود انجام می دهد، اما این دانشمند قابلیت تجاری سازی این الگوریتم را ندارد و نیازمند کسی است که در بحث بازاریابی و تجاری سازی به او کمک کند.
  • اشاعه و فرهنگ سازی: جا انداختن یک نوآوری نیاز به کمک رسانه ها و تبلیغات دارد. برای مثال وقتی لامپ های کم مصرف به بازار آمد، رسانه ها و تلویزیون روز و شب روی تبلغات این لامپ ها کار می کردند تا مردم را بر روی مشروعیت این نوآوری توجیه کنند.

در انتها، وجود این کارکرد به محدود کردن تعریف ما از نظام نوآوری کمک می کند. حالا نهادهایی که بر این نظام نوآوری اثر گذارند مشخص شده اند می توانیم برویم و ببینیم نهادهایی که در نوآوری ما، سیاست گذاری انجام می دهند کدام ها هستند؟ آیا وزارت علوم است؟ آیا شورای عالی انقلاب فرهنگی است؟و....

در واقع به این مفهوم، نگاشت نهادی می گویند که ببینیم چه نهادهایی چه نقش ها و کارکردهایی را ایفا می کنند و ارتباط آن ها با هم چگونه است.

اگر بخواهیم جمع بندی کنیم، نگاه نظام نوآوری به فرآنید نوآوری دارای ویژگی های زیر است؛

  • نگاه غیر خطی و توجه به طرف تقاضا: این طور نیست که از یک طرف پول و نخبه تزریق کنیم و از طرف دیگر تکنولوژی و نوآوری دریافت کنیم. متاسفانه این نگاه غلط امروزه هم وجود دارد که یک سری از افراد را به عنوان نخبه گلچین کنیم تا نوآوری را ارتقا دهیم.
  • مقیاس پذیری: این نظام در سطح ملی، منطقه ای و صنعتی و حتی یک تکنولوژی خاص قابل طرح است.
  • پذیرش نظریه تکاملی: این گونه سیستم ها از خصوصیت تکامل تدریجی برخوردارند ، یعنی در طول زمان به مسیر پیشرفت بستگی دارند و غیر قطعی هستند.
  • تاکید بر تفاوت ها و تنوع سیستم ها: ما در یک سیستم نوآوری به منابع و سیستم های متنوعی نیاز داریم.
  • عدم تعادل و بهینگی نامعین: از آن جا که فرآیندهای نوآوری تکامل تدریجی دارند، نمی توانیم مشخص کنیم بهترین تنظیم و مسیر برای دستیابی به نوآوری کدام است. به همین دلیل نمی شود نهادها و بنیادها را از کشور پیشرفته ای کپی کنیم و به نوآوری برسیم، بلکه باید به دنیال جوابی خاص با توجه به شرایط بومی و ... خود باشیم.
  • وابستگی به مسیر: نوآوری به دلیل داشتن ارتباط با یادگیری به مسیر و راه گذشته وابسته است. سیستم هایی که تجربه ی صنعیت، علمی و نوآوری بیشتری دارند از این حیث دارای مزیت هستند.
  • رویکرد نهادگرایی:  نوآوری در سیستم هایی ظهور می کند که اجزای سازمانی و بستر عرفی از عناصر مهم آن به شمار می روند.
  • دیدگاه تعامل گرایی
  • دیدگاه چند عاملی (سیستمی)

در این جا لازم است منظورمان را از نهاد توضیح دهیم. در ادبیاتی که فریمن، لاندوال و یا جامعه شناسان استفاده می کنند نهاد مفهومی بیشتر از یک نماد و بروز بیرونی است، نهاد به معنای یک عرف و هنجاری رفتاری است، برای همین دانشگاه در دنیای غرب یک نهاد است ولی در این جا یک سازمان است. عرف و هنجارها در یک سطح بالاتر خودش را در نقش قوانین و مقررات آن حوزه نشان می دهد، بارزترین نمود آن هم وجود سازمان هاست.برای مثال ممکن است سازمانی به اسم «کمیته اخلاق در فوتبال» ایجاد کنیم اما چون زیرساخت های آن وجود ندارد، فوتبال بی اخلاقی خواهیم داشت. ممکن است نهادی به اسم دانشگاه داشته باشیم اما به دلیل فقدان قوانین و عرف های آن، رابطه ی استاد و دانشجو و نقش هر یک روشن نیست در نیتجه آن نهاد نقش تولید مدرک را پیدا می کند و از نوآوری و علم از آن متولد نخواهد شد. لازم به ذکر است که این سه عامل می توانند با هم تعامل داشته باشند.

AWT IMAGE

وقتی حرف از سیستم نوآوری می شود، این سوال پیش می آید که آیا نظام نوآوری مهندسی پذیر است؟

چون نام سیستم بر آن است یعنی قابلیت مهندسی دارد اما سیستمی غیر قطعی است، بنابراین تنها اجزای متعین آن قابلیت مهندسی دارد.

نظام نوآوری یکی از پیچیده ترین سیستم هاست و از سیستم های سطح 9 (که نظام ناشناخته هاست) یک مرحله پایین تر است، چون در نظام نوآوری هم سیستم حیاتی (انسانی) وجود دارد و هم سیستم مکانیکی و...

آیا سیستم هایی که انسان در آن وجود دارد قابلیت مهندسی دارد؟ برای انسان بیشتر مفهوم تربیت کاربرد دارد. پس می توان گفت باید به سراغ تربیت یک سیستم نوآوری رفت یعنی معماری مطلوبی از نظام نوآوری داشته باشیم و بعد اجزای متعین (نه همه ی اجزا) سیستم نوآوری را مهندسی کنیم. مهندسی هم نباید از طریق دست کاری مکانیکی باشد بلکه از طریق ایجاد ظرفیت ظهور قابلیت ها و محیطی که نوآوری را تغذیه کند و در این محیط کسی که استعدادی دارد می تواند آن را بروز دهد.

پس در یک جمع بندی نظام نوآوری را باید تربیت کرد، برای این منظور باید در ابتدا آن را معماری کنیم و بعد ذیل آن مهندسی انجام دهیم.

معماری چیست؟ کل نگری در مقابل جزء نگری (یعنی فقط به دنبال بهینه سازی یک جز نیست و بیشتر با تنظیمات سیستم ها کار دارد.)، تاکید بر ابعاد هنری و انسانی، تاکید بر مطلوبیت به جای بهینگی و دید هیوریستیک بر آن حاکم است.

مهندسی چیست؟ جزء نگری، بهینه سازی به عنوان تابع هدف، دیدگاه مکانیکی در مقابل ارگانیکی و دیدگاه الگوریتمیک که باعث ابلاغ دستورالعمل به سیستم ها می شود.

مهندسی در اجزای متعین یک سیستم صحیح است اما اگر فاید معماری باشد راه به جایی نمی برد.

در ادبیات سیستم های نوآوری، مفهوم معماری به چشم نمی خورد اما در حوزه IT، معماری سابقه نظری و عملی دارد. نظام ملی نوآوری مثل نظام اطلاعاتی یک سیستم است که جنبه ی انسانی دارد. حال آیا می شود از آموزه های معماری برای نظام ملی نوآوری ایده گرفت؟ برای پاسخ این سوال بهتر است نگاهی به مفهوم معماری در حوزه IT داشته باشیم.

چندین هزارسال سابقه ی بشر در علوم و فنون ثابت کرده است که هرجا سیستم پیچیده ای ایجاد می شود که نیاز به جامعیت دارد، ما به معماری نیاز داریم. معماری سازمانی، ساختاری است بنیادین از اجزای تشکیل دهنده یک سازمان و روابط بین آن ها.

برای توضیح لزوم معماری مثالی در حوزه ی سیستم های اطلاعاتی معروف است. عمارت وینچستر، عمارتی است که پس از مرگ میلیارد آمریکایی به اسم وینچستر در شهر سن خوزه ساخته شد. همسر وینچستر پس از مرگ او، خواب عجیبی دید که تعبیر آن این بود «عمر تو تا زمانی خواهد بود که از این ساختمان صدای بیل و کلنگ بیاید.»، همسر او که بسیار خرافاتی بود دستور به ساخت و ساز داد بدون اینکه طرحی داشته باشد، 50 سال این عمارت در حال ساخت بود و تبدیل شد به جایی با بیش از 3500 پنجره که بعضی از آن ها رو به دبوار باز می شدند، راه پله هایی که راه به جایی نمی بردند و ... در نهایت عمارتی همه منظوره و بی کاربرد!

در حوزه ی سیستم های اطلاعاتی هم می گویند؛ هر مدیری آمده است و یک سیستمی ساخته و خرجی کرده بی آن که این سیستم ها به جایی راه ببرند و به هم مرتبط باشند.

معماری یک دید از بالا به ما می دهد، هدف این طرح چیست؟ چه ماژول هایی می خواهد؟ کدام ها را داریم؟ و یک دیدگاه جامع نگری غالب می کند . برای ایجاد این جامعیت هم نیاز به یک چارچوب معماری داریم. چارچوب ها روشی برای تفکر سازمان یافته هستند و اطمینان می دهند که چیزی از قلم نیفتاده باشد.

زکمن 1997 م. می گوید که معماری دغدغه ی قرن 21 است و در همه ی حوزه ها مطرح است. درحال حاضر تعداد زیادی تکنولوژی، نیروی انسانی و سازمان وجود دارد و هنر اصلی ما، استفاده از این پتانسیل است. نوآوری هم یک سیستم بزرگ و پیچیده است. من از چارچوبی که زکمن در حوزه ی IT طراحی کرده، استفاده کردم.

زکمن چارچوبی طراحی کرد و گفت باید از زوایای مختلف به سیستم نگاه کنیم و بعد به 6 سوال پاسخ دهیم توانسته ایم تمام ابعاد آن سیستم را تعریف کنیم.  زکمن این چارچوب را برای حوزه ی کامپیوتر این طور طراحی کرد:

AWT IMAGE

فرض می کنیم 6 سوال زکمن برقرار باشد، دیدگاه هایی که زکمن گذاشته بود تا از آن به سیستم نگاه کنیم در اصل ذی نفعان سیستم بودند. اگر بخواهیم در سیستم نوآوری این نقش ها را تعریف کنیم عبارتند از :منظر سیاست گذاری، تامین نیروی انسانی، منابع مالی، تحقیق و توسعه، تولید و تجاری سازی، فرهنگ سازی و اشاعه فناوری.

AWT IMAGE

بعد به این 6 پرسش اصلی پاسخ دهیم؛

What این نوآوری چیست؟ بعضا نگاه یک سیاست گذار با یک تکنولوژیست به نوآوری متفاوت است.

Who این نوآوری چه بازیگرانی دارد؟ نهادها در این جا نقش خود را نشان می دهند. وزارت علوم ،دانشگاه، وزارت صنعت،معدن و تجارت و...

How فرآیند سیاست گذاری نوآوری چگونه است؟ آیا نقش ها روشن است؟ آیا نیاز به سازمان جدیدی در این میان است؟

Where این نوآوری در کجا مطرح است؟ آیا نوآوری استانی است یا منطقه ای؟ هر استانی در یک حوزه مزیت رقابتی دارد و باید تسهیلات تولیدی و دانشگاه های آن استان در یک حوزه ای ارتقا یابد.

When در معماری ما دو وضعیت داریم، وضع مطلوب و وضع موجود

Why ضرورت ها و توجیهات نوآوری

این چارچوب نوآوری 36 سلول دارد. ردیف ها، معماری بخشی هستند یعنی برای مثال از نظر سیاست گذاری به این 6 پرسش پاسخ دهیم و مدل آن را جمع آوری نماییم معماری Governance architecture نظام نوآوری را انجام داده ایم. اگر ستونی نگاه کنیم، این ها مدل های جزئی هستند که تجمیع آن ها معماری ما را تشکیل می دهد.

حالا مفهوم باز NIS را با این چارچوب تجمیع کردیم و می توانیم روی آن کار کنیم.باید هر سلول خاص را مطالعه و بررسی کنیم و ارتباط هرکدام با سلول های دیگر را تعیین کنیم.

یک نمونه سلول 62 (یعنی پایین ترین ردیف از ستون WHO) از نظام نوآوری را بررسی کرده ایم تا تعیین کنیم چه نهادهایی در نظام نوآوری IT ایفای نقش دارند.

AWT IMAGE

برای مثال احترام به حقوق مالکیت معنوی اصل و پایه ی IT است و لازمه ی نوآوری است اما در کشور ما شکل نگرفته است.

مثال دیگر هنجارهای مذهبی است که مثال آن تکنولوژی 3G در تلفن های همراه است که وقتی به بازار آمد حرام اعلام شد و یک هنجار مذهبی جلوی اشاعه ی تکنولوژی را گرفت.

در پایان این جلسه نیز بحث و پرسش در خصوص نظام ملی نوآوری صورت گرفت.

جهت مشاهده ی آلبوم تصاویر این نشست اینجا کلیک کنید.

*راضیه عزلتی مقدم

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
کلیدواژه ها: هم انديشی جمعيت توسعه علمی ايران | نوآوری | NIS | چارچوب نوآوری | چارچوبی برای نظام ملی نوآوری | گزارش نشست «چارچوبی برای نظام ملی نوآوري» | زکمن |
دفعات مشاهده: 2229 بار   |   دفعات چاپ: 653 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
جمعیت توسعه علمی ایران Iranian Association for Scientific Development
Persian site map - English site map - Created in 0.053 seconds with 1081 queries by yektaweb 3600